Y├ľK, ├ťN─░VERS─░TELERE “KARNE” VERECEK

Y├ľK, ├ťN─░VERS─░TELERE “KARNE” VERECEK

4 Mart 2019

ÔÇő 

Y├╝ksek├Â─čretim Kurulu (Y├ľK) Ba┼čkan─▒ Prof. Dr. Yekta Sara├ž, bu y─▒ldan ba┼člayarak ├╝niversitelerin ba┼čar─▒ karnesini her y─▒l yay─▒mlama karar─▒ ald─▒klar─▒n─▒ belirterek, “├ťniversitelerin de─čerlendirilmesi 5 ana ba┼čl─▒kta 42 g├Âstergede olacak.” dedi.

Y├ľK Ba┼čkan─▒ Prof. Dr. M. A. Yekta Sara├ž, yapt─▒─č─▒ a├ž─▒klamada T├╝rk y├╝ksek├Â─čretim sisteminde ├Â─črenci say─▒s─▒n─▒n 8 milyona ula┼čt─▒─č─▒n─▒ ├╝niversite say─▒s─▒n─▒n da 206 oldu─čunu, art─▒k y├╝ksek├Â─čretim sisteminin nicel olarak belli bir d├╝zeye geldi─čini ifade etti.

Y├╝ksek├Â─čretim sisteminde say─▒sal b├╝y├╝menin tamamland─▒─č─▒n─▒, art─▒k kalite ve nitelik ├╝zerinde odaklan─▒lmas─▒ gerekti─čini belirten Sara├ž, g├Âreve geldi─činden beri kaliteyi ├Âncelediklerini, y├╝ksek├Â─čretim sistemini ba┼čar─▒ temelinde se├žkinci bir yakla┼č─▒mla y├Ânetmeye, yeniden kurgulamaya ├žal─▒┼čt─▒klar─▒n─▒, mevcut sistemden ve mevzuattan ┼čik├óyet etme yerine mevcut imk├ónlarla tedrici bir ┼čekilde ad─▒m ad─▒m sistemi yeniden yap─▒land─▒rmaya ba┼člad─▒klar─▒n─▒ vurgulad─▒.

├ťniversitelerde daha ├žok ├ž─▒kt─▒ odakl─▒ de─čerlendirmelere ge├žilecek

├ťniversitelerde ba┼čar─▒ s─▒ralamas─▒ ┼čart─▒ gibi ├ž─▒kt─▒ odakl─▒ daha ├Ânce bir tak─▒m d├╝zenlemeler yap─▒ld─▒─č─▒na i┼čaret eden Sara├ž, bu y─▒l ├Âzellikle sa─čl─▒k gibi uygulamal─▒ alanlarda da daha nitelikli bir e─čitim i├žin s├╝re├ž odakl─▒ denetlemelere ba┼člayacaklar─▒n─▒ s├Âyledi.

Y├╝ksek├Â─čretim Kalite Kurulu’nu kurduklar─▒n─▒ hat─▒rlatan Ba┼čkan Sara├ž, ├ž─▒kt─▒ odakl─▒ de─čerlendirmeler i├žin hukuk fak├╝ltesinden ba┼člamak ├╝zere meslek icra s─▒navlar─▒n─▒n yap─▒lmas─▒ gibi bir tak─▒m ├žal─▒┼čmalar─▒n y├╝r├╝t├╝ld├╝─č├╝n├╝ de hat─▒rlatt─▒. Ba┼čkan Sara├ž, ├ž─▒kt─▒ odakl─▒ de─čerlendirmelerde ├╝niversitelerin y─▒ll─▒k karnelerinin ├ž─▒kar─▒lmas─▒n─▒n da ├Ânemli bir a┼čama olaca─č─▒n─▒ ifade etti.

├ťniversitelerin her y─▒l ├že┼čitli a├ž─▒lardan de─čerlendirilerek sonu├žlar─▒n─▒n kamuoyu ile ┼čeffaf bir ┼čekilde payla┼č─▒lmas─▒ gerekti─čine i┼čaret eden Ba┼čkan Sara├ž, ┼č├Âyle devam etti:

“Bu ba─člamda ├╝niversitelerimizin her y─▒l de─čerlendirilmesini g├╝ndemimize ald─▒k. Toplum da bunu bekliyor. ├ťniversitelerimiz ├že┼čitlendi, farkl─▒la┼čt─▒, say─▒lar─▒ artt─▒, rekabet gerekiyor. Rekabetin sonucunda ba┼čar─▒n─▒n g├Âzlemlenmesi, ├Âl├ž├╝lmesi ve bunun da topluma objektif ve nesnel bir ┼čekilde a├ž─▒klanmas─▒ gerekiyor. 5 ana ba┼čl─▒kta 42 g├Âstergeye ait 2018 y─▒l─▒ verileri ile ├╝niversitelerimiz ├Âl├ž├╝lecek ve de─čerlendirilecek. Her bir ├╝niversitenin ge├žen bir y─▒l i├žindeki performans─▒n─▒n de─čerlendirilmesi her y─▒l─▒n ba┼č─▒nda a├ž─▒klanacak.”

Y├ľK Ba┼čkan─▒ Sara├ž, ├╝niversitelere verilecek karne i├žin belirlenen kriterler hakk─▒nda ┼ču bilgileri verdi:

“├ťniversite izleme ve de─čerlendirme ana kriterleri olarak e─čitim ve ├Â─čretim; ara┼čt─▒rma geli┼čtirme, proje ve yay─▒n; uluslararas─▒la┼čma; b├╝t├že ve finansman; topluma hizmet ve sorumluluk ana ba┼čl─▒klar olarak belirlendi. 

Ana kriterlerin alt─▒nda yer alan 42 alt g├Âsterge aras─▒nda ise mezunlar─▒n, KPSS ve ALES gibi merkezi s─▒navlardaki ba┼čar─▒lar─▒, mezun olan doktora ├Â─črenci say─▒s─▒, teknokent projelerine kat─▒lan ├Â─črenci say─▒s─▒, ├╝niversitenin doluluk oran─▒, ulusal ve uluslararas─▒ hakemli dergilerde yay─▒mlanm─▒┼č makale say─▒s─▒, sonu├žlanan patent say─▒s─▒, Y├ľK, T├ťBA, T├ťB─░TAK Bilim, Te┼čvik ve Sanat ├ľd├╝lleri say─▒s─▒, Y├ľK 100/2000 Projesi kapsam─▒ndaki ├Â─črenci say─▒s─▒, ├╝niversitenin d├╝nya veya b├Âlgesel akademik ba┼čar─▒ s─▒ras─▒, yabanc─▒ uyruklu ├Â─črenci say─▒s─▒, yabanc─▒ uyruklu doktoral─▒ ├Â─čretim eleman─▒ say─▒s─▒, ├╝niversite ├Â─čretim elemanlar─▒n─▒n ald─▒─č─▒ uluslararas─▒ fonlara dayal─▒ proje say─▒s─▒, Ar-Ge’ye harcanan b├╝t├ženin toplam b├╝t├žeye oran─▒, end├╝stri ile ortak y├╝r├╝t├╝len proje say─▒s─▒, genel b├╝t├že d─▒┼č─▒nda ├╝niversiteye kazand─▒r─▒lan ba─č─▒┼č ve fon miktar─▒, ba┼čta engelliler olmak ├╝zere sosyal sorumluluk projeleri, s─▒f─▒r at─▒k, ye┼čil kamp├╝s ve ├ževrecilik alanlar─▒nda varsa ├Âd├╝lleri” gibi g├Âstergeler bulunuyor.

B├Âylelikle ├╝niversitelerin end├╝stri ile birlikte y├╝r├╝tt├╝─č├╝ projeler, ├Â─črenci ve akademisyenlerin sosyal ve end├╝striyel hayattaki sorunlar─▒ ├ž├Âzmeye ili┼čkin geli┼čtirdikleri projeler, yeni mali kaynaklar olu┼čturma, engellilerin hayat─▒n─▒ kolayla┼čt─▒rma, sosyal sorumluluk ve daha ye┼čil, s├╝rd├╝r├╝lebilir bir ├ževreye y├Ânelik yap─▒lan projeler de art─▒k ├╝niversitelerimizin nitel geli┼čimlerinin bir g├Âstergesi olacak.”

Ba┼čkan Sara├ž, ge├žen sene doluluk oranlar─▒nda ├žok ciddi bir iyile┼čme oldu─čuna i┼čaret ederek, ┼ču de─čerlendirmelerde bulundu:

“├ťniversitelerin karneleri aras─▒ndaki ba┼čl─▒klardan bir tanesi de ├╝niversitelerimizdeki doluluk oranlar─▒ olacak. Yani ├╝niversitelerimizin, yetkili kurullar─▒ ile birlikte ve o b├Âlgenin ticaret odas─▒, sanayi odas─▒ ve benzeri kurulu┼člar─▒n g├Âr├╝┼člerini de alarak bizden talep edecekleri programlar─▒ ve kontenjanlar─▒ belirlemesi laz─▒m. Bo┼č kontenjan meselesi y├╝ksek├Â─čretim sisteminde k├Ât├╝ bir alg─▒ olu┼čturuyor ve o ├╝niversitenin de ├Âzelinde onun marka de─čerini d├╝┼č├╝r├╝c├╝ bir unsur olarak g├Âz├╝k├╝yor. Dolay─▒s─▒yla bu kriter, ├╝niversitelerin art─▒k daha rasyonel bir planlama yapmalar─▒na ve tekliflerde bulunmalar─▒na yol a├žacak.”

Ama├ž ├╝niversiteler aras─▒nda adalet temelli rekabeti olu┼čturmak

Ba┼člang─▒├žta b├╝t├╝n ├╝niversitelerin belirlenen 5 alanda da ba┼čar─▒l─▒ olmas─▒n─▒n beklenmedi─čine dikkati ├žeken Sara├ž, “Ancak bir ├╝niversitenin 5 ana alanda da kayda de─čer ba┼čar─▒ sergilemesi, ilgili ├╝niversitemizin olgunla┼čma ve geli┼čme d├╝zeyini ortaya koymu┼č olacak. Bu g├Âstergelerin ana amac─▒ y├╝ksek├Â─čretim kurumlar─▒ aras─▒nda adalet temelli rekabet ortam─▒ olu┼čturmak ve bu rekabetin nesnel ve ├Âl├ž├╝lebilir ba┼čar─▒ kriterlerini ortaya koymakt─▒r.” dedi.

Sara├ž, bu izleme g├Âstergeleri ile ├╝niversitenin fonksiyonlar─▒n─▒ hangi d├╝zeyde yerine getirdi─čine dair verilerin olu┼čaca─č─▒n─▒, ├╝niversiteye y├Ânelik geli┼čtirilecek politikalarda bu verilerin dikkate al─▒naca─č─▒n─▒ bildirdi. Ama├žlar─▒n─▒n her bir ├╝niversiteyi kendi geli┼čim ┼čartlar─▒ i├žerisinde de─čerlendirmek oldu─čunu ifade eden Sara├ž, ilk a┼čamada ├╝niversitenin kendi kendisiyle rekabet etmesini, daha sonra sistemdeki di─čer ├╝niversitelerle rekabete y├Âneltmeyi hedeflediklerini anlatt─▒.

Yol haritas─▒ olu┼čturulacak

Ba┼čkan Sara├ž, “Belirlenen g├Âstergeler ile ├╝niversitelerin daha g├Âr├╝n├╝r, ┼čeffaf ve ├╝niversal fonksiyonlar─▒n─▒ ne oranda yerine getirebildiklerine dair veri taban─▒ olu┼čturmu┼č olaca─č─▒z. ├ťniversitelerimizden her birisi ile ilgili politikalar geli┼čtirilirken bu veriler ve bu verilere ili┼čkin analizler dikkate al─▒nacak. Hangi alanlarda g├╝├žl├╝ ve f─▒rsatlar─▒n─▒n oldu─čuna, hangi alanlarda ise daha zay─▒f ve muhtemel tehditlerinin oldu─čuna dair ├╝niversite y├Ânetimlerine rehberlik yapacak yol haritas─▒ olu┼čturulacak.” diye konu┼čtu.

Bu izleme s├╝recinin ba┼čar─▒s─▒n─▒n “┼čeffafl─▒k”a ba─čl─▒ oldu─čunun alt─▒n─▒ ├žizen Sara├ž, “Ba┼čar─▒l─▒ olanla ba┼čar─▒s─▒z olan─▒n tefrik edilmesi laz─▒m. B├╝t├╝n sisteme ayn─▒ nazarla bak─▒lmamas─▒ laz─▒m. Ba┼čar─▒l─▒ akt├Ârlerin belirlenmesi, onlar─▒n ├Âne ├ž─▒kar─▒lmas─▒ laz─▒m. Burada e┼čitlik├ži bir rekabet ortam─▒n─▒n da sa─članmas─▒ laz─▒m. Tek bir d├╝zlemde, tek bir platformda ve tek bir alanda bu ├╝niversitelerin yar─▒┼čt─▒r─▒lmamas─▒; farkl─▒ alanlarda ve ├╝niversitelerin k├╝mele┼čti─či yerlerde rekabet ortamlar─▒n─▒n olu┼čturulmas─▒ laz─▒m. Buna ├žal─▒┼č─▒yoruz.” diye konu┼čtu.

Veri giri┼čleri i├žin dijital sistem kuruldu

Ba┼čkan Sara├ž, elektronik ortamda veri giri┼člerinin yap─▒laca─č─▒ bir sistem kuruldu─čunu ve ├╝niversitelerden belirlenmi┼č g├Âstergelere ili┼čkin 2018 y─▒l─▒na ait verilerin girilmesi istenece─čini s├Âyledi.

Belirli d├Ânemlerde veriler sistemden ├žekilerek, “├ťniversite ─░zleme Raporlar─▒”n─▒n olu┼čturulaca─č─▒n─▒ bildiren Sara├ž, bu sayede y├╝ksek├Â─čretim sisteminin genel durumunu tahlil etme f─▒rsat─▒ elde edilece─čini s├Âyledi. Sara├ž, “Belli d├Ânemlerde de bu veriler, sistematik bir ┼čekilde kamuoyuna a├ž─▒klanacak.” dedi.

“S─▒ralamay─▒ toplum yapacak”

Sara├ž, ├╝niversitelere karnenin verilmesinin ard─▒ndan bir s─▒ralama listesinin yap─▒l─▒p yap─▒lmayaca─č─▒na ili┼čkin bir soru ├╝zerine, “Belirlenen ana ba┼čl─▒klar i├žerisinde s─▒ralamalar s├Âz konusu olabilir. Fakat biz her y─▒l karneyi a├ž─▒klayaca─č─▒z, ama s─▒ralamay─▒ yapmayaca─č─▒z. S─▒ralamay─▒, toplum devletin di─čer ilgili kurumlar─▒n─▒n ve tabii ki ├╝niversitelere girmeye aday olan gen├ž n├╝fusumuzun yapaca─č─▒na inan─▒yoruz.” diye konu┼čtu.

├ťniversitelere ba┼čar─▒ odakl─▒ ├Âd├╝ller verilecek

Y├ľK olarak ba┼čar─▒ odakl─▒ se├žkinci bir yakla┼č─▒mla konuya yakla┼čt─▒klar─▒n─▒ dile getiren Sara├ž, “Ba┼čar─▒n─▒n ├Âd├╝llendirilmesi meselesi bu ├╝niversitelerin karneleri a├ž─▒kland─▒ktan sonra iki yolla olabilir.

├ľzellikle devlet ├╝niversitelerinde y─▒llar i├žinde ba┼čar─▒ ├žizgisi y├╝kselen ├╝niversitelerin kadro ve ba┼čar─▒l─▒ alanlar─▒nda fonlama ile ├Âd├╝llendirilmesinin do─čru olaca─č─▒n─▒ ifade eden Sara├ž, vak─▒f ├╝niversiteleri i├žin de kontenjan noktas─▒nda imk├ón sa─članabilece─čini s├Âyledi.

ÔÇőKaynak: AA